• Veelgestelde vragen over Windenergie op Zee

    • Waarom is windenergie nodig?

      De gemiddelde temperatuur op aarde stijgt als gevolg van menselijk handelen. Daarmee komt de leefbaarheid op steeds meer plekken onder druk te staan. De belangrijkste manier om verdere opwarming tegen te gaan is het  terugdringen van onze CO2-uitstoot door het verminderen van het verbranden van fossiele brandstoffen. Dit is bovendien beter voor het milieu omdat bij de verbranding van fossiele brandstoffen ook andere schadelijke stoffen vrijkomen zoals fijnstof. Enerzijds moeten we energie besparen en anderzijds moeten we de fossiele brandstoffen vervangen door duurzame en schone energiebronnen. Nederland wekt nu maar 5.6% schone energie op, dat moet minstens 14% zijn in 2020. Windenergie, op land en zee, is de schoonste en best toepasbare optie voor het verminderen van CO2-uitstoot en een onmisbare pijler in onze toekomstige energiemix. Daarnaast maakt schone energie die we zelf opwekken ons minder afhankelijk van olie- en gas producerende landen.

    • Wat doet Natuur & Milieu voor wind op zee?

      Natuur & Milieu droomt van een duurzame Noordzee met ruimte voor duurzame energie én een rijke natuur. Wij zijn ondertekenaar van het SER Energieakkoord en werken momenteel hard aan de uitvoering hiervan: 3500 MW extra windenergie op de Nederlandse Noordzee. Bovendien werken wij aan een langetermijnplanning voor wind op zee: in 2035 willen wij in totaal 17 GW aan windenergie op zee hebben staan. Dit is het minimale wat nodig is om de opwarming van de aarde tegen te gaan. In de praktijk komt dit neer op 1250 windmolens van 10 MW extra na 2023. Lees hier uitgebreid over in onze Energievisie. Wij dringen er bij de overheid op aan om grootschalig wind op zee te vertalen in concreet beleid, want dat ontbreekt nog. Regie en planning is noodzakelijk: grootschalig wind op zee moeten de nieuwe Deltawerken worden. Daarbij werken we samen met veel verschillende organisaties om ervoor te zorgen dat dit mét aandacht voor economie en ecologie gebeurt.

    • Waarom windmolens op zee?

      Op zee is genoeg ruimte voor grote windparken, zodat we heel veel duurzame energie kunnen opwekken. Bovendien waait het op zee vaker en harder dan op land: de windmolens leveren dus veel meer op.

    • Wat levert een windmolen op?

      Een windmolen levert heel wat stroom. Op zee is dat bijna twee keer zoveel als op land. Als we in 2023 alle geplande windmolens op zee hebben gebouwd, hebben we voor vijf miljoen huishoudens schone stroom van de Noordzee. Dat is twee derde van alle huishoudens in Nederland.

    • Hoeveel windenergie is er al op zee?

      Op dit moment heeft Nederland drie windparken op zee en zijn er twee parken in aanbouw. In totaal kunnen deze vijf windparken jaarlijks ruim één miljoen huishoudens van schone stroom voorzien. Bekijk in deze factsheet een overzicht van de huidige windparken.

    • Hoeveel windenergie moet er nog bijkomen op zee?

      Tussen 2015 en 2023 zal er nog zo’n 3500 MW worden bijgebouwd. Dat staat gelijk aan 437 windmolens van 8 MW. Binnen 7 jaar zullen dan 5 miljoen huishoudens hun elektriciteit krijgen van windmolens op zee. Dat is ruim twee derde van alle huishoudens in Nederland (7.5 miljoen).

    • Waar komen de nieuwe windmolenparken te staan?

      Er zijn een aantal gebieden in de Noordzee aangewezen als windenergie gebieden. In plaats van meerdere kleine windparken is er gekozen voor een beperkt aantal gebieden waar een groot aantal windmolens komt te staan. Dit is goedkoper en zo blijft er ruimte over voor andere gebruikers van de Noordzee.

      De komende jaren wordt gestart met de ontwikkeling van drie nieuwe windparken op zee. Deze worden gebouwd op zee bij Noord en Zuid Holland ter hoogte van IJmuiden en Den Haag. En bij Zeeland ter hoogte van Borssele. De windmolens mogen maximaal 250 meter hoog worden en staan minimaal 18,5 km uit de kust. Hierdoor zijn ze nauwelijks zichtbaar vanaf het strand. Bij helder weer en bij zonsondergang zijn ze te zien als streepjes aan de horizon.

    • Wat gaat dit kosten? Is windenergie duur?

      Windenergie is een goedkope bron van duurzame elektriciteit. De kosten voor windenergie op zee zijn momenteel nog hoger dan die van ‘grijze’ energie, die is opgewekt uit fossiele brandstoffen, zoals aardgas en steenkool. Omdat grijze energie klimaatverandering en milieuvervuiling veroorzaakt zet de regering in op schone energie, zoals energie uit zon, wind en aardwarmte. Vooralsnog is windenergie op zee zonder subsidie van de overheid niet rendabel. Dit komt o.a. doordat de kosten voor vervuiling niet zijn meegenomen bij de opwekking van grijze energie. Als we dat wel zouden doen, is de schone stroom van windmolens goedkoper dan stroom uit kolen en gas.

      Daarom geeft de overheid de komende 20 jaar subsidie aan windparkexploitanten. Het gaat om een bedrag van ongeveer 8 miljard euro. Daarnaast gaat er 4 miljard euro subsidie naar het aanleggen van de benodigde infrastructuur, zoals stroomkabels, voor de windparken. De rijksoverheid en de sector hebben afgesproken dat de kosten uiterlijk in 2020 moeten zijn gedaald met 40 procent t.o.v. 2010. Deze kostenreductie is haalbaar: de kosten voor windenergie op zee zullen op termijn dalen als gevolg van de kennis en ervaring die nu opgedaan wordt. Naar verwachting zal subsidie op den duur niet meer nodig zijn. Meer informatie staat in onze factsheet.

    • Is het niet goedkoper om windmolens op land te zetten?

      Ja dat klopt: Een windmolen op land is momenteel ongeveer 3 tot 5 cent per kWh goedkoper dan windenergie van zee. Maar de ruimte op land is beperkt. Gelukkig worden windmolens op zee steeds goedkoper; bedrijven en overheid werken daar hard aan. In 2020 zullen windparken op zee veertig procent goedkoper zijn dan in 2010.

    • Welk effect hebben windmolens op de economie?

      Door te investeren in windmolens op zee bouwen we in Nederland een nieuwe economische sector op die zorgt voor banen, exportkennis en op de lange termijn een goede prijs voor duurzame energie. Nu al heeft de Nederlandse offshore windindustrie ongeveer 25 procent van de Europese markt in handen. Nederlandse bedrijven zijn heel goed in het bouwen en onderhouden van windparken. Door wind op zee worden er in Nederland rond de 2150 banen gecreëerd in de productie, bouw, onderzoek en beleid van wind op zee projecten. Naar verwachting zal de werkgelegenheid groeien naar 10.000 banen in 2020. Lees meer…

    • Hoe zit het met het uitzicht vanaf de kust?

      Natuurlijk valt er over smaak niet te twisten en de smaken over windmolens lopen nogal uiteen. De een vindt ze vreselijk de ander geeft het een goed gevoel doordat het zichtbaar maakt dat we schone energie opwekken. De meeste nieuwe zeewindmolenparken worden ver uit de kust geplaatst en zullen niet of nauwelijks zichtbaar zijn. De weersomstandigheden spelen ook een rol, de windmolens zullen bij helder weer beter te zien zijn dan op een bewolkte dag.

      De meeste windmolens komen 22 km of verder uit de kust te staan. Echter, bij twee gebieden voor Zuid- en Noord-Holland wordt een smalle strook windmolens dichter bij de kust toegevoegd, op 18.5 km afstand. Hierover loopt nog een procedure waarin het definitieve besluit nog genomen moet worden. Verder weg uit de kust gaat niet vanwege belangrijke scheepvaartroutes en de kosten van de langere kabels naar de kust.

      De andere aangewezen windgebieden verder uit de kust zijn vanwege de nu nog hoge bouw- en onderhoudskosten op dit moment geen optie, maar zullen zeker in de toekomst ook nodig zijn om genoeg duurzame energie op te wekken. Natuur & Milieu snapt dat er mensen zijn die windmolens niet mooi vinden. Wij vinden het echter in ieders belang voor een duurzame toekomst dat we nu inzetten op schone energie van de Noordzee en vinden daarom denkbaar dat windmolens op 18.5 km uit de kust worden geplaatst.

    • Heeft de bouw van windparken op zee ook impact op het toerisme?

      Er kunnen mogelijk effecten zijn op het toerisme. Er zijn verschillende studies in binnen- en buitenland naar gedaan. Studies die toeristen bevragen over toekomstige plannen van windmolens, laten een wisselend beeld zien. Uit sommige studies komt het resultaat dat tussen de 0 en 10 procent van de toeristen zegt weg te blijven wanneer er windmolens voor de kust komen te staan. Uit andere studies blijkt juist dat toeristen aangeven vaker te komen als er windparken in zee zouden komen. Studies die onderzoek doen naar de daadwerkelijke effecten nadat er windmolens geplaatst zijn, hebben tot nu toe geen bewijs gevonden voor het wegblijven van mensen van de kust nadat windmolenparken op zee zijn geplaatst. Ook zijn er voorbeelden van plekken waar het toerisme juist is opgeleefd door de plaatsing van windmolens. Denk aan informatiecentra of bootexcursies. Net zoals met ons Deltapark Neeltje Jans is gebeurd.

    • Is er wel genoeg ruimte op de Noordzee voor al die windmolens?

      Ja, die ruimte is er, ook al wordt de Noordzee tevens gebruikt voor de scheepvaart, olie- en gaswinning, visserij, defensie en natuurlijk: de natuur. Om alle Nederlandse huishoudens van zeestroom te voorzien is een ruimte van 31 bij 31 kilometer nodig. Dat is slechts 1½ procent van de oppervlakte van het Nederlandse gedeelte van de Noordzee. Met een goed ruimtelijk plan voor de Noordzee kan de overheid ervoor zorgen dat er voldoende ruimte op de Noordzee is voor de verschillende belangen, zonder dat die elkaar in de weg zitten.

    • Is zonne-energie niet beter dan windenergie?

      Om klimaatverandering tegen te gaan hebben we zowel wind- als zonne-energie nodig. Zonne-energie kan ook een grote bijdrage leveren aan het terugdringen van de CO2-uitstoot. Maar het is niet óf-óf. Ter vergelijking: 1 windmolen (8MW) op zee levert net zoveel elektriciteit als 63 voetbalvelden vol zonnepanelen. We hebben dus én-én nodig om klimaatverandering tegen te gaan.

    • Zijn windparken op zee schadelijk voor de natuur?

      Bij de ontwikkeling van windenergie op zee wordt zorgvuldig gekeken door de overheid en natuurorganisaties naar de effecten op bruinvissen, vogels en vleermuizen. Voordat er een windpark mag worden gebouwd op zee wordt er eerst een zogeheten MER uitgevoerd. Dit staat voor Milieu Effect Rapportage. Hierin wordt gekeken wat de impact is op de natuur en ecologie. Als deze impact te negatief is wordt er geen windpark gebouwd zonder genoeg maatregelen die deze negatieve impact tegen gaan of compenseren. Zo kunnen de windmolens bijvoorbeeld stilgezet worden en worden er geluidsbeperkende maatregelen genomen tijdens het heien. Lees meer…

    • Wat zijn de gevolgen voor vogels en onderwaterleven?

      Windmolenparken hebben effecten op de natuur, vooral tijdens de bouwfase. Tijdens het heien van de fundering van de molens treden geluidsgolven op die schadelijk kunnen zijn voor dieren in zee. Vogels kunnen het slachtoffer worden van de wieken van windmolens. De meest recente onderzoeken tonen echter aan dat het aantal vogels dat slachtoffer wordt van windmolens op zee, heel erg beperkt is. Ongeveer 0.01% van alle vogels die het windpark passeren worden door de wieken geraakt. En natuurlijk zijn windmolens heel belangrijk om de klimaatverandering tegen te gaan.

      Windmolens hebben ook positieve effecten op de natuur. Voor het onderwaterleven in de zee vormen windmolenparken een soort rustgebied omdat er niet meer wordt gevist. Bovendien zorgt de fundering voor een geschikte ondergrond voor meer lokale biodiversiteit. Windparken kunnen ook nieuwe diersoorten aantrekken, zoals in het bestaande Prinses Amaliawindpark is gebleken. In dit gebied leven nu 10 procent meer dieren, zoals mosdiertjes en kreeftjes, sinds er een windpark staat. Lees meer…

    • Mogen boten door de windmolenparken varen?

      Op dit moment is doorvaart en medegebruik van windparken op zee niet toegestaan. Verschillende gebruikers van de Noordzee zoals de recreatievaart en de (beroeps)visserij willen dat deze gebieden worden opengesteld. Op dit moment wordt in beleid vastgesteld dat doorvaart en medegebruik door windparken op zee mogelijk wordt gemaakt onder een aantal voorwaarden. Onder deze voorwaarden vallen bijvoorbeeld een maximum lengte van vaartuigen en geen activiteiten die leiden tot bodemberoering (zoals bijvoorbeeld vissen met een sleepnet over de bodem). Niet alle vormen van doorvaren wordt toegestaan in verband met veiligheid, mogelijk schade aan het windpark en ecologie. Op dit moment wordt het beleid nog verder geconcretiseerd. Meer informatie is te vinden op www.noordzeeloket.nl.

    • Kost het veel energie om een windmolen op zee te bouwen?

      Een windmolen op zee produceert in de eerste acht tot elf maanden evenveel energie als de productie en bouw ervan kost. Daarna levert hij nog minstens twintig jaar schone stroom!

    • Gaat het licht uit als het niet waait?

      Het licht gaat echt niet uit als het even niet waait. Want de stroomnetwerken in Europa zijn met elkaar verbonden. Daardoor hebben we een hele betrouwbare stroomvoorziening. Als het bij ons op de Noordzee weinig waait, waait het ergens anders wel. En behalve windenergie zijn er nog andere energiebronnen aangesloten op het netwerk, zoals zonne-energie.