De Rijke Noordzee | Natuur & Milieu

De Rijke Noordzee

Windparken en natuurherstel: een kansrijke combinatie. Met het project De Rijke Noordzee gebruiken we windparken om het zeeleven en de natuur een handje te helpen

Duurzaam energie opwekken, en actief natuurherstel. Samen met Stichting De Noordzee werken wij aan een blauwdruk voor natuur-inclusieve bouw van windmolenparken op zee.

Tot zo’n 150 jaar geleden vond je in de Noordzee nog grote natuurlijke riffen. Oester- en mosselbanken waren rijk aan zeeleven, zoals anemonen, krabben en kreeftjes. Door overexploitatie, ziektes en klimaatverandering zijn de schelpdierbanken en koralen nagenoeg volledig uit de Noordzee verdwenen. De biodiversiteit in de Noordzee is nu veel kleiner dan ze potentieel kan zijn.

Daarnaast staan we momenteel voor een grote energie-uitdaging. Om verdere opwarming van de aarde tegen te gaan, is het terugdringen van onze CO2-uitstoot noodzakelijk. Hiervoor moeten we ons energiesysteem grondig verduurzamen, en voor ons land is windenergie het schoonste en best toepasbare alternatief. We zijn al goed op weg en de toekomst belooft nog meer. De komende jaren worden meerdere windparken op de Noordzee ontwikkeld. Dat is goed nieuws voor de schone energievoorziening. Maar wij denken verder.

Duurzame energie en natuurherstel

Met De Rijke Noordzee willen wij laten zien dat duurzame energievoorziening hand in hand kan gaan met natuurherstel. De tijd is perfect: tussen nu en 2019 geeft de overheid concessies uit voor grote nieuwe windparken in het Nederlandse deel van de Noordzee. Deze parken zijn van essentieel belang voor de energietransitie. In 2016 draaide ons land nog maar voor 6 procent op duurzame energie – in 2023 moet dit volgens het Nationaal Energieakkoord 16 procent zijn. Om die doelstelling te halen moeten windmolens op zee straks 4450 megawatt opwekken, genoeg om vijf miljoen huishoudens van elektriciteit te voorzien. En hier stopt het niet. Ook het nieuwe kabinet én de omringende Noordzee-landen willen flink inzetten op schone energie van de Noordzee. Het aantal windparken op zee zal dus blijven groeien.

Windparken op zee bieden kansen en risico’s voor de natuur. Er worden maatregelen genomen om de risico’s zo veel mogelijk te beperken. Wij vinden het echter belangrijk dat ook de kansen maximaal worden benut. De fundering van windmolens biedt een perfecte aanhechtingsplek voor schelpdieren als mosselen en oesters. Met het plaatsen van speciale kunstriffen vergroten we het gebied waar schelpdieren zich kunnen vestigen. De mosselen en oesters reinigen het water en zorgen voor een aantrekkelijke omgeving voor ander zeeleven, zoals koraal, krabben, kreeften en kleine vissen. De kleine vissen trekken op hun beurt grotere vissen en zeezoogdieren aan. Doordat er in windparken niet gevist wordt, worden ze een rustplek voor flora en fauna en kan het ecosysteem zich rustig ontwikkelen. De Noordzeenatuur kan zich op deze plekken herstellen. Zo worden windmolenparken niet alleen een bron van schone energie, maar ook de kraamkamers voor nieuw onderwaterleven en biodiversiteit.

Pilot

Op papier klopt het. Uit wetenschappelijke studies van onder andere Deltares, Wageningen Universiteit en Bureau Waardenburg blijkt dat in de Noordzee de juiste condities aanwezig zijn om oesterbanken te laten terugkeren, en dat het plaatsen van kunstriffen in windparken een versterkend effect op biodiversiteit kan hebben. Het gebeurt zelfs al natuurlijk, zoals onlangs bleek toen de vermeend uitgestorven platte oester in de Waddenzee werd gevonden bij Texel. Wij zijn er daarom van overtuigd dat het kan.

Nu gaan we ook laten zíen dat het kan. Op een pilotlocatie gaan we kunstriffen plaatsen en de voortgang nauwkeurig monitoren met onderwateropnames. Met het resultaat hebben we een blauwdruk voor windmolenparken, niet alleen voor onze kust, maar voor overal ter wereld. Zo vergroten we het draagvlak bij stakeholders voor natuur-inclusief bouwen van windparken, en zetten we in op natuurversterking als vast onderdeel bij de aanleg van elk windmolenpark. Dit demonstratieproject moet de hele sector inspireren. En natuurlijk: enthousiasme van het bredere publiek vergroten voor de prachtige kansen en vele voordelen van wind op zee.

Ontdek De Rijke Noordzee

Een perfect team

Voor dit project is een perfecte groep samengesteld. Stichting De Noordzee levert de ecologische kennis, windmolen-exploitant Eneco de praktische kennis over windparken, en offshore bedrijf Van Oord de expertise van bouwen op zee en het aanbrengen van riffen op zee. ASN Bank steunt het project: zij streven naar een wereld zonder fossiele brandstoffen en willen de biodiversiteit vergroten. Wij van Natuur & Milieu brengen onze kennis over duurzame energie in en brengen alle partijen bij elkaar.

  • sponsor
  • sponsor
  • sponsor