Voorstel vrachtwagenheffing is een stap in de goede richting | Natuur & Milieu

Voorstel vrachtwagenheffing is een stap in de goede richting

Eind juni heeft het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) een voorstel gepubliceerd voor een kilometerheffing voor vrachtwagens. Dit voorstel is een eerste stap in de goede richting. Bij Natuur & Milieu pleiten we al jaren voor invoering van een slimme kilometerheffing voor het vrachtverkeer. De vrachtwagenheffing is in onze ogen namelijk een noodzakelijke stap richting duurzaam en toekomstbestendig goederenvervoer over de weg. Natuur & Milieu moedigt duurzamer en efficiënt vrachttransport aan, waarbij zo min mogelijk schade wordt toegebracht aan het milieu en de leefomgeving. Het huidige voorstel benut echter nog niet alle kansen voor verduurzaming. Wij vragen minister van Nieuwenhuizen dan ook om het wetvoorstel op een aantal punten te verscherpen om deze kansen optimaal te benutten.

Heffing onmisbaar voor duurzame transitie

Het huidige systeem in Nederland biedt weinig financiële prikkels tot echt schoon vrachtvervoer. Een slimme kilometerheffing biedt daarentegen de benodigde stimulans om het wagenpark te verduurzamen en de logistieke efficiëntie te verbeteren. Ook bevordert het een verschuiving van goederenvervoer over de weg naar trein- en watertransport. Dit helpt om de CO2-uitstoot en luchtvervuiling te verminderen. Bovendien biedt de heffing kansen voor een systeem waarbij de vervuiler betaalt. De inkomsten uit de kilometerheffing kunnen we middels een fonds ter beschikking stellen voor verduurzamingsmaatregelen in de sector.

Onbenutte kansen

Natuur & Milieu steunt een slimme vrachtwagenheffing die het vrachtvervoer schoon en toekomstbestendig maakt, maar in het huidige voorstel zien wij nog een aantal onbenutte kansen voor verduurzaming van het vrachttransport. Wij roepen de minister daarom op het wetsvoorstel op de volgende punten te verbeteren:

  • Maak een aparte tariefcategorie met een (tijdelijke) korting voor nul-emissie voertuigen:
    In het huidige wetsvoorstel vallen nul-emissie voertuigen (waterstof of batterij-elektrisch) in dezelfde tariefcategorie als de ‘schoonste’ voertuigen op fossiele brandstoffen. Dat is opmerkelijk, omdat de vrachtwagenheffing juist is bedoeld om verduurzaming en innovatie te stimuleren. Dat gebeurt op deze manier niet. Natuur & Milieu roept de minister daarom op de daad bij het woord te voegen en garanties te geven voor een aparte tariefcategorie en toekomstige korting voor nul-emissie voertuigen.
  • Zorg voor een compensatie voor elektrische bestelbussen tussen de 3500 en 4250 kilo:
    Door het zwaardere gewicht van elektrische bestelbussen komen veel elektrische bestelbussen onder de vrachtwagenheffing te vallen. Dit is eigenlijk een ongewenst bijeffect van de vrachtwagenheffing. Daarom verzoeken wij de minister een compensatieregeling in te voeren voor elektrische bestelbussen tussen de 3500 en 4250 kilo. Deze compensatieregeling kan worden bekostigd uit het innovatie- en verduurzamingsfonds dat wordt opgezet met behulp van de opbrengsten van de vrachtwagenheffing (de zogenaamde terugsluis).
  • Voer de vrachtwagenheffing voor zo veel mogelijk wegen in:
    Met het huidige voorstel wordt de vrachtwagenheffing ingevoerd voor (de meeste) snelwegen en een gering aantal overige wegen. Wij raden de minister aan de heffing op een groter deel van het wegennetwerk toe te passen. Dit is beter voor de verkeersveiligheid en het klimaat en is tevens kostenefficiënter. Het moet dan ook eenvoudig zijn om in de toekomst de vrachtwagenheffing voor meer wegen in te voeren.
  • Zorg voor goede procedures om ongewenste gevolgen van uitwijkroutes tegen te gaan:
    Diverse gemeenten en burgergroepen zijn bezorgd over mogelijke negatieve gevolgen van de vrachtwagenheffing. Zij vrezen dat vrachtwagens uitwijken naar provinciale of lokale wegen waarop de heffing niet wordt toegepast. De vraag rijst óf en welke mogelijkheden lokale overheden, maatschappelijke organisaties en burgers krijgen om negatieve effecten bij het ministerie onder de aandacht te brengen. Wij verzoeken daarom dringend om een heldere en transparante procedure, zodat duidelijk is welke criteria bepalen of een situatie op een uitwijkroute problematisch is en het nodig is om zo snel mogelijk ook een heffing in te voeren op de betreffende weg. Ten slotte is het belangrijk dat het ministerie altijd een nulmeting uitvoert als gemeenten daar om vragen.
  • Zorg voor financiering van echte verduurzamingsmaatregelen uit het innovatie- en verduurzamingsfonds (terugsluis):
    Het wetsvoorstel bevat het plan om de opbrengsten uit de vrachtwagenheffing terug te geven aan de sector via een innovatie en verduurzamingsfonds. Dit biedt kansen om de aanschaf van emissieloze vrachtwagens en laadinfrastructuur te financieren en de verduurzaming van de logistieke sector te versnellen. Natuur & Milieu steunt het plan dat dit fonds wordt opgericht. Het is daarbij wel belangrijk om niet alleen technische innovaties en efficiëntie voor vervoer over de weg te stimuleren. Ook een verschuiving van vervoer over de weg naar trein- en watertransport is essentieel voor verduurzaming van de sector. Het geld uit het fonds moet daarom ook ten goede komen aan het stimuleren van faciliteiten van transport met meerdere vervoersmiddelen, zogenaamd multimodaal transport.

Klik hier om onze volledige reactie terug te lezen op de website van de internetconsultatie.

  • sponsor
  • sponsor
  • sponsor