De weg naar een warm en duurzaam huis | Natuur & Milieu

De weg naar een warm en duurzaam huis

Hoe kun jij jouw woning verduurzamen? Er zijn veel stappen mogelijk. In dit artikel zetten we verschillende mogelijkheden voor je op een rij.

In veel Nederlandse huizen is er nog veel potentie om duurzamer te gaan verwarmen en geld te besparen op stookkosten, bijvoorbeeld door huizen nog beter te isoleren en te kijken naar alternatieven voor gas. Dit is beter voor het milieu, en voor de portemonnee. In dit artikel ontdek je hoe jij je huis duurzaam kunt verwarmen. Wil je graag specifiek voor jouw woning weten welke maatregelen je kunt treffen? Doe dan de Woningtest op onze Slimwoner-website en ontdek in vijf minuten welke energiebesparende maatregelen het meest geschikt zijn voor jouw huis.

1. Isoleer je woning

Het verduurzamen van je huis begint bij isoleren. Met het isoleren van de gevel en het dak zijn de grootste winsten te pakken. Daarna is de vloer en de beglazing aan de beurt. Bij isoleren van gevel, dak en vloer is het vaak verstandig om gelijk voor de meest isolerende isolatie te gaan. Dit is meestal de dikste isolatie. Een goede adviseur kan je hierover meer vertellen. Voor beglazing kun je het beste gaan voor HR++ glas of beter. HR++ is dubbel glas met gas ertussen dat zorgt dat de ramen nog beter geïsoleerd zijn dan als er gewone lucht tussen zit. Geen zorgen: dit gas is niet brandbaar of giftig.

Denk bij isoleren ook vooral vooruit: zo kun je vaak veel klussen in één keer regelen. Indien je de vloer laat isoleren kan het slim zijn om gelijk vloerverwarming te laten installeren of leidingen te laten vervangen, zodat ze geschikt zijn voor andere vormen van warmte. Daarnaast is het bij dakisolatie slim om gelijk te denken aan andere aanpassingen aan je dak zoals zonnepanelen of een zonneboiler.

2. Warm water van een zonneboiler

Met een zonneboiler kun je de straling van de zon gebruiken om je tapwater te verwarmen. Ook is het mogelijk om een zonneboiler aan te sluiten op je centrale verwarming (CV). Dit wordt een zonneboilercombi genoemd. Hiermee kun je zo’n 50 procent besparen op de kosten voor warm water. Bij de installatie is het van belang dat de aanwezige warmtebron (HR-ketel of anders) wel geschikt is voor combinatie met een zonneboiler. Bij een gasgestookte installatie moet de ketel hiervoor het NZ-label (Naverwarming Zonnewarmte) hebben.

Hoe werkt een zonneboiler-installatie?
Een zonneboiler-installatie bestaat uit een collector en een voorraadvat. De collector van ongeveer 3 vierkante meter groot wordt op het dak geplaatst. Je dak moet daar wel voor geschikt zijn. Het voorraadvat van 80 tot 300 liter wordt meestal bij de CV-ketel geplaatst. Hierin wordt het verwarmde water opgeslagen. Op zonnige dagen kan het water tot wel 90 graden verwarmd worden. Dit voorraadvat kan de warmte enkele dagen vasthouden doordat het goed geïsoleerd is. Handig voor als de zon even niet schijnt!

Is mijn dak geschikt voor een zonneboiler?
Bij zowel een schuin als een plat dak is het van belang dat de draagkracht van het dak voldoende is. Een goede adviseur kan je hier bij helpen. Als het een schuin dak is, moet de oriëntatie tussen zuidoost en zuidwest liggen. Vaak is het fijner om de panelen iets meer naar het oosten te richten dan pal naar het zuiden, aangezien daar de zon opkomt ’s ochtends. Hierdoor heb je ’s ochtends snel warm water om te douchen door de zon en hoef je niet bij te verwarmen met gas of elektrisch. Op een plat dak kan een collector op een metalen frame geplaatst worden dat de collector de juiste kant op helt.

3. Zonnepanelen

Door het opwekken van je eigen stroom bespaar je ontzettend veel op je energierekening. Je profiteert bovendien tot 2023 van de salderingsregeling en ontvangt voor de opgewekte stroom eenzelfde vergoeding als je betaalt voor je verbruikte stroom. Vanaf 1 januari 2023 wordt de salderingsregeling stapsgewijs afgebouwd, waarbij de hoogte van het fiscale voordeel geleidelijk afneemt tot nul in 2031.

Het rendement van de zonnepanelen is afhankelijk van uw persoonlijke situatie en de ligging van de panelen. Zonnepanelen die volledig op het zuiden gericht zijn halen gemiddeld een rendement van 87% van het Wattpiek vermogen. Dit percentage wordt lager wanneer de panelen verder bij het zuiden vandaan komen te liggen.

Is mijn dak geschikt voor zonnepanelen?
Over het algemeen kunnen zonnepanelen op schuine en platte daken worden geïnstalleerd, zolang de dakconstructie sterk genoeg is om de zonnepanelen te kunnen dragen. Het is belangrijk dat je dak op het zuiden ligt (oosten of westen is vaak ook mogelijk), minimaal 20 m2 vrij dakoppervlak heeft en vrijwel schaduwvrij is.

zonnepanelen op dak

4. Goede ventilatie met warmte-terugwin-installatie

Veel huizen in Nederland worden mechanisch geventileerd. Bij goed geïsoleerde huizen is dit namelijk een randvoorwaarde voor een comfortabel binnenklimaat. Mechanische ventilatie zorgt ervoor dat de lucht in het huis altijd vers is, zodat het fijn wonen is. Maar een nadeel van mechanische ventilatie is dat de warme lucht vervangen wordt door koude lucht. Hierdoor gaat veel warmte verloren en dat is niet energiezuinig. Dit is gelukkig eenvoudig op te lossen met een warmte-terugwin-installatie. Deze installatie wordt geplaatst tussen de buis met de uitgaande lucht en de buis met de ingaande lucht. Met een warmtewisselaar zorgt dit systeem ervoor dat de warmte uit de uitgaande lucht gehaald wordt en in de verse lucht gestopt wordt. De lucht komt hiervoor niet met elkaar in contact: de verse lucht blijft schoon en wordt alleen verwarmd. Naast dat dit energie bespaart, voorkomt het ook koude tocht door mechanische ventilatie.

Een goedkopere tussenoplossing: nieuwe ventilatiebox
Als een warmte-terugwin-systeem vanwege financiële reden (nog) geen optie is, kun je ook overwegen om de ventilatiebox te vervangen. Ouderwetse ventilatieboxen verbruiken veel energie en maken daarnaast ook soms herrie. Een nieuwe ventilatiebox kan eenvoudig worden gecombineerd met slimme sensoren, zodat de lucht alleen wordt ververst in de kamers waar dat nodig is. Dat bespaart weer energie. Als daarnaast ook de ventilatiebuizen worden schoongemaakt, zal het nieuwe systeem muisstil zijn.

5. Verwarm met een warmtepomp

In Nederland wordt nog bijna elke woning verwarmd met gas. Dit kan ook anders. Een hybride warmtepomp is een van de manieren waarop dit duurzamer kan. Wat een warmtepomp doet is – zoals de naam al doet vermoeden – het pompen van warmte van de ene plek naar de andere plek. Een warmtepomp is een duurzame keuze, omdat hij een klein beetje elektriciteit gebruikt om veel warmte naar binnen te pompen, tot wel vijf keer meer warmte dan elektriciteit. Dit kan uit de buitenlucht of uit de bodem komen. Je zou het soms misschien niet zeggen, maar in de buitenlucht zit warmte – ook als het rond het vriespunt is. Een warmtepomp pompt de warmte uit de buitenlucht de woning in. Hierdoor wordt de buitenlucht een heel klein beetje kouder (wat niet erg is aangezien er heel veel van is) en wordt het in de woning lekker warm. Warmte kan ook uit de bodem worden gepompt. Dit heeft als voordeel dat de grond in de winter minder afkoelt en de warmtepomp dus minder hard hoeft te werken (en dus efficiënter is).

Volledig elektrisch of toch hybride?
Er zijn meerdere soorten warmtepompen. Bij een volledig elektrische warmtepomp werkt de pomp (uiteraard) volledig op elektriciteit en is gas dus niet meer nodig. Bij een hybridewarmtepomp is er naast de warmtepomp ook nog een gasgestookte installatie aanwezig. Dit is om bij te springen wanneer de warmtepomp het alleen niet aan kan, bijvoorbeeld ’s ochtends wanneer iedereen gaat douchen of wanneer het heel erg koud is in de winter. Dit is vooral relevant voor slechter geïsoleerde woningen. Om een volledig elektrisch systeem helemaal te verduurzamen kun je ook zonnepanelen op het dak plaatsen die de benodigde elektriciteit weer opwekken. Een dergelijk systeem kan zichzelf ook goed terugverdienen aangezien er dan helemaal geen kosten meer gemaakt hoeven te worden om de woning te verwarmen.

Is mijn woning geschikt voor een warmtepomp?
Over het algemeen geldt dat vanaf energielabel B een volledig elektrische warmtepomp interessant is en dat vanaf energielabel D een hybride warmtepomp interessant wordt. Voor een volledig elektrische warmtepomp is het nodig dat de woning goed geïsoleerd is en er een lage temperatuurverwarmingssysteem aanwezig is in het huis. Is dat allebei niet het geval? Dan is de woning niet geschikt voor een volledig elektrische warmtepomp aangezien de gasketel in dat geval de hele tijd moet bijspringen. Een hybride warmtepomp is daarentegen wél interessant voor deze minder duurzame woningen, omdat het daarvoor niet noodzakelijk is dat de woning goed geïsoleerd is. Ook is er geen lagetemperatuurverwarming voor nodig.

6. Warmtepompboiler

Een hybride warmtepomp of een elektrische warmtepomp zijn niet de enige ‘smaken’ die beschikbaar zijn op het gebied van warmtepompen. Een warmtepomp boiler is een toepassing van de warmtepomp technologie die ook steeds populairder wordt. Deze installatie verwarmt het tapwater met warmte die hij haalt uit de omgevingslucht; vaak is dit de ventilatielucht uit de woning. De woning wordt dus niet verwarmd door deze warmtepomp, echter het tapwater wel. Dit is vergelijkbaar met een zonneboiler.

7. Lagetemperatuurverwarming: vloer- of wandverwarming

In Nederland wordt in de meeste huizen de warmte verspreid via conventionele radiatoren. Door deze radiatoren stroomt water van 60 tot 90 graden. Om het water tot de benodigde temperatuur te verwarmen is erg veel energie nodig. Wil je gebruikmaken van een warmtepomp? Of in ieder geval duurzamer verwarmen? Dan is het tijd voor lage temperatuurverwarming. Een bekend voorbeeld hiervan is vloerverwarming. Bij vloerverwarming stroomt water met een temperatuur van 40 tot 50 graden door een leidingstelsel dat in de vloer is verwerkt. Doordat het langzaam stroomt, kan het goed zijn warmte afgeven. Het resultaat is een fijne warme vloer die van onderen de hele ruimte goed kan verwarmen. Een variant op vloerverwarming is wandverwarming. Hier zijn de leidingen in de muur verwerkt. Vloerverwarming is goed te combineren met vloerisolatie. De vloerverwarming werkt hierdoor zelfs beter.

Als de woning zeer goed geïsoleerd is kan het ook mogelijk zijn om de bestaande radiatoren te gebruiken in combinatie met water van een lagere temperatuur. Bij oudere huizen is het niet altijd mogelijk om de woning dusdanig goed te isoleren. In dat geval is naast vloerverwarming het ook een optie om de ouderwetse radiatoren te vervangen door LT (lage temperatuur) radiatoren of door Low H2O-radiatoren. Deze radiatoren zijn in staat om de warmte van het water beter af te geven en warmen sneller op dan ouderwetse radiatoren, hierdoor kan water van een lage temperatuur gebruikt worden. Vanwege de investeringskosten is het installeren van dit type radiatoren vaak een betere optie dan vloerverwarming. Je kunt ook een combinatie overwegen: bijvoorbeeld vloerverwarmingen in de woonkamer, waar comfort extra belangrijk is, en Low H2O-radiatoren in de overige vertrekken.

8. Waterzijdig inregelen CV-installatie

Het is vaak ook mogelijk om je huidige gasgestookte CV-ketel een stuk zuiniger te laten draaien. Een van de manieren om te zorgen dat je CV-ketel optimaal functioneert is door je CV-installatie waterzijdig te laten inregelen. Klinkt ingewikkeld, maar het is een relatief kleine ingreep die je op jaarbasis enkele honderden euro’s kan schelen. Hierbij worden alle radiatoren in de woning afgesteld zodat het water er niet te snel doorheen stroomt. Het warme water kan dan goed zijn warmte afgeven in de radiator en het komt afgekoeld weer terug bij de CV-ketel. Hierdoor kan de CV-ketel beter functioneren en een hoger rendement behalen.

9. Slimme thermostaat

Een andere eenvoudige ingreep die zichzelf snel terug kan verdienen is het vervangen van de oude thermostaat voor een modulerende thermostaat. Een dergelijke thermostaat kan slim de CV-ketel aansturen zodat er minder energie gebruikt wordt. Dit werkt als volgt; waar een ouderwetse thermostaat alleen tegen een CV-ketel kan zeggen AAN of UIT, kan een modulerende thermostaat ook aangeven hoe hard de CV-ketel aan of uit moet. Als de kamer bijvoorbeeld maar één graad hoeft te worden opgewarmd, is het niet nodig dat de CV-ketel met vol vermogen gaat verwarmen. Dit kan dan ook geleidelijk. Het is een beetje vergelijkbaar met een auto. Om zuinig van A naar B te gaan moet je niet altijd vol gas geven. Sterker nog, als je dat wel doet is de kans groot dat je B voorbij schiet en eindigt in C: een hoog verbruik en een te hete kamer. Een modulerende thermostaat zorgt ervoor dat de CV-ketel het juiste, gewenste vermogen levert. Het is belangrijk dat je in dat geval wel een geschikte, modulerende CV-ketel hebt.

10. Puntjes op de i: kleine energiebesparende maatregelen

Is jouw woning zo duurzaam als het maar kan? Dan is het tijd om naar het interieur te kijken, want ook binnenshuis kun je allerlei stappen zetten om energie te besparen en duurzamer te wonen.

 

  • sponsor
  • sponsor
  • sponsor
[gravityform id="186" title="false" description="false"]
<div class='gf_browser_unknown gform_wrapper' id='gform_wrapper_186' ><div id='gf_186' class='gform_anchor' tabindex='-1'></div><form method='post' enctype='multipart/form-data' id='gform_186' action='/doe-mee/bespaar-energie/de-stappen-naar-een-duurzaam-verwarmd-huis/#gf_186' data-abide > <div class='gform_body'><ul id='gform_fields_186' class='gform_fields top_label form_sublabel_below description_below'><li id='field_186_1' class='gfield gfield_contains_required field_sublabel_below field_description_below gfield_visibility_visible' ><label class='gfield_label' for='input_186_1' ><span class='gfield_required'>*</span></label><div class='ginput_container ginput_container_email'> <input name='input_1' id='input_186_1' required type='email' value='' class='medium' placeholder='voorbeeld@emailadres.nl' aria-required="true" aria-invalid="false" /> </div></li><li id='field_186_2' class='gfield gform_validation_container field_sublabel_below field_description_below gfield_visibility_visible' ><label class='gfield_label' for='input_186_2' >Comments</label><div class='ginput_container'><input name='input_2' id='input_186_2' type='text' value='' autocomplete='off'/></div><div class='gfield_description' id='gfield_description_186_2'>Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.</div></li> </ul></div> <div class='gform_footer top_label'> <input type='submit' id='gform_submit_button_186' class='gform_button button' value='Aanmelden' onclick='if(window["gf_submitting_186"]){return false;} if( !jQuery("#gform_186")[0].checkValidity || jQuery("#gform_186")[0].checkValidity()){window["gf_submitting_186"]=true;} ' onkeypress='if( event.keyCode == 13 ){ if(window["gf_submitting_186"]){return false;} if( !jQuery("#gform_186")[0].checkValidity || jQuery("#gform_186")[0].checkValidity()){window["gf_submitting_186"]=true;} jQuery("#gform_186").trigger("submit",[true]); }' /> <input type='hidden' class='gform_hidden' name='is_submit_186' value='1' /> <input type='hidden' class='gform_hidden' name='gform_submit' value='186' /> <input type='hidden' class='gform_hidden' name='gform_unique_id' value='' /> <input type='hidden' class='gform_hidden' name='state_186' value='WyJbXSIsIjUzYTVmOWI1MGFlZDU4ZjI0NzYwYTBhZDY0NTJkZjJiIl0=' /> <input type='hidden' class='gform_hidden' name='gform_target_page_number_186' id='gform_target_page_number_186' value='0' /> <input type='hidden' class='gform_hidden' name='gform_source_page_number_186' id='gform_source_page_number_186' value='1' /> <input type='hidden' name='gform_field_values' value='' /> </div> </form> </div><script type='text/javascript'> jQuery(document).bind('gform_post_render', function(event, formId, currentPage){if(formId == 186) {if(typeof Placeholders != 'undefined'){ Placeholders.enable(); }} } );jQuery(document).bind('gform_post_conditional_logic', function(event, formId, fields, isInit){} );</script><script type='text/javascript'> jQuery(document).ready(function(){jQuery(document).trigger('gform_post_render', [186, 1]) } ); </script>