Op weg naar een oplossing voor de stikstofcrisis | Natuur & Milieu

Op weg naar een oplossing
voor de stikstofcrisis

Afgelopen jaar stonden de kranten vol met de stikstofproblematiek. Er waren veel protesten van boeren en bouwers op het Malieveld. Maar wat is het probleem eigenlijk en wat doen wij om het op te lossen?

Wat is het probleem met stikstof?

Uitstoot van stikstof door landbouw, industrie, verkeer en huishoudens is schadelijk voor de natuur. Nederland heeft de minste natuur van Europa en de diversiteit aan plant- en diersoorten, waaronder insecten en vogels, holt achteruit. De stikstofuitstoot moet dus zo snel mogelijk naar beneden. Minder stikstof betekent ook een forse verbetering van de waterkwaliteit,  luchtkwaliteit en volksgezondheid.

Programmatische Aanpak Stikstof (PAS)

Om het stikstofprobleem te verminderen, is in 2015 het Programma Aanpak Stikstof (PAS) gestart. Dit programma bestond uit twee typen maatregelen: maatregelen om stikstofuitstoot bij de bron te verminderen en maatregelen om de schade door stikstof aan de natuur zo goed mogelijk te herstellen. Door de PAS konden activiteiten plaatsvinden ondanks dat ze stikstof uitstoten en schadelijk waren voor een beschermd natuurgebied. Hier stond de belofte tegenover dat in natuurgebieden maatregelen werden genomen om de natuur daadwerkelijk te herstellen.

PAS-uitspraak

Helaas bleken deze maatregelen onvoldoende te helpen om de natuur te herstellen en daalde de stikstofuitstoot in Nederland niet. Daarom spanden Mobilisation for the Environment (MOB), Vereniging Leefmilieu en Stichting Werkgroep Behoud de Peel procedures aan bij de Raad van State. Op 29 mei 2019 oordeelde de Raad van State dat de PAS niet voldoet aan de Europese natuurwetgeving. Sindsdien mag Nederland geen vergunningen meer afgeven voor projecten die tot meer stikstof leiden ‘op de pof van de natuur’. Dit had grote gevolgen voor onze maatschappij. Honderden projecten in Nederland kwamen stil te liggen, waaronder de opening van Lelystad Airport en de bouw van nieuwe wegen en stallen. Door de uitspraak moet de overheid nieuw beleid maken om de stikstofuitstoot omlaag te brengen en de natuur in Nederland beter te beschermen.

Wat doet Natuur & Milieu?

Natuur & Milieu heeft de PAS de afgelopen jaren kritisch gevolgd. Samen met andere natuur- en milieuorganisaties hebben wij ons ingezet om de PAS bij te stellen. We sporen provinciale en landelijke overheden al lange tijd aan geen activiteiten toe te staan die stikstof produceren bij natuurgebieden waar de stikstofneerslag al te hoog was. Daarnaast hebben wij ons vooral ingezet voor een effectiever mestbeleid. Mest zorgt namelijk voor veel stikstofuitstoot, doordat het verdampt in de lucht als ammoniak en naar het grondwater spoelt als nitraat. Via lobby en met praktijkvoorbeelden tonen we aan hoe we op een andere manier met mest kunnen omgaan, zodat er niet te veel, maar ook niet te weinig in de bodem belandt. Op die manier kan de kringloop gesloten worden.

Waar zetten wij ons voor in?

Voor Natuur & Milieu benadrukt de PAS-uitspraak dat het huidige landbouwsysteem failliet is. We hebben integrale en structurele oplossingen nodig voor een landbouw die toekomstperspectief biedt. Veel oplossingen en maatregelen voor de stikstofcrisis hebben ook een positief effect op ons klimaat, de biodiversiteit en onze gezondheid. Daarom is het van groot belang om problemen met de biodiversiteit en ons klimaat tegelijk aan te pakken met de stikstofcrisis. Wij vinden dat nieuw stikstof- en klimaatbeleid tenminste moet voldoen aan de volgende criteria:

  • Nederland moet de stikstofuitstoot binnen maximaal 10 jaar halveren.
  • Er moet een ambitieus herstelprogramma voor de natuur komen, met aandacht voor nieuwe natuur zodat gebieden met elkaar worden verbonden.
  • De overheid moet de transitie naar duurzame landbouw zo uitvoeren, dat duurzame kringloopboeren worden gesteund.

Wij staan kritisch tegenover dure oplossingen en technische oplossingen waarvan niet is bewezen dat ze de stikstofuitstoot terugdringen. Ze jagen met name individuele boeren vaak nog verder op kosten en er is meer risico dat die investeringen niet worden terugverdiend. Ook zijn dergelijke oplossingen vaak niet integraal: ze richten zich op een deel van het stikstofprobleem, in plaats van op alle factoren die optellen tot een probleem. We moeten het probleem bij de bron aanpakken. We reiken daarvoor onze integrale oplossingen aan in gesprekken met het kabinet, beleidsmakers en politici. Zo zorgen we ervoor dat ons pleidooi wordt gehoord. Hierin trekken we op met andere natuurorganisaties, waaronder Natuurmonumenten en WNF.

Minder vliegen

Naast oplossingen voor de landbouw, maken we ons hard voor de verduurzaming van luchtvaart, ook al is de bijdrage aan het stikstofprobleem van deze sector minder groot dan van de landbouw. Wij zijn van mening dat de luchtvaart, net alle andere sectoren, ook moet bijdragen aan de vermindering van de stikstofuitstoot en de opwarming van de aarde. Willen we de afspraken van Parijs halen en de opwarming van de aarde binnen 1,5 graad houden, dan moet de impact van luchtvaart ook afnemen. Voor beide opgaven geldt: we moeten minder vliegen.

  • sponsor
  • sponsor
  • sponsor
[gravityform id="186" title="false" description="false"]
<div class='gf_browser_unknown gform_wrapper' id='gform_wrapper_186' ><div id='gf_186' class='gform_anchor' tabindex='-1'></div><form method='post' enctype='multipart/form-data' id='gform_186' action='/blog/op-weg-naar-een-oplossing-voor-de-stikstofcrisis/#gf_186' data-abide > <div class='gform_body'><ul id='gform_fields_186' class='gform_fields top_label form_sublabel_below description_below'><li id='field_186_1' class='gfield gfield_contains_required field_sublabel_below field_description_below gfield_visibility_visible' ><label class='gfield_label' for='input_186_1' ><span class='gfield_required'>*</span></label><div class='ginput_container ginput_container_email'> <input name='input_1' id='input_186_1' required type='email' value='' class='medium' placeholder='voorbeeld@emailadres.nl' aria-required="true" aria-invalid="false" /> </div></li><li id='field_186_2' class='gfield gform_validation_container field_sublabel_below field_description_below gfield_visibility_visible' ><label class='gfield_label' for='input_186_2' >Phone</label><div class='ginput_container'><input name='input_2' id='input_186_2' type='text' value='' autocomplete='off'/></div><div class='gfield_description' id='gfield_description__2'>Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.</div></li> </ul></div> <div class='gform_footer top_label'> <input type='submit' id='gform_submit_button_186' class='gform_button button' value='Aanmelden' onclick='if(window["gf_submitting_186"]){return false;} if( !jQuery("#gform_186")[0].checkValidity || jQuery("#gform_186")[0].checkValidity()){window["gf_submitting_186"]=true;} ' onkeypress='if( event.keyCode == 13 ){ if(window["gf_submitting_186"]){return false;} if( !jQuery("#gform_186")[0].checkValidity || jQuery("#gform_186")[0].checkValidity()){window["gf_submitting_186"]=true;} jQuery("#gform_186").trigger("submit",[true]); }' /> <input type='hidden' class='gform_hidden' name='is_submit_186' value='1' /> <input type='hidden' class='gform_hidden' name='gform_submit' value='186' /> <input type='hidden' class='gform_hidden' name='gform_unique_id' value='' /> <input type='hidden' class='gform_hidden' name='state_186' value='WyJbXSIsIjUzYTVmOWI1MGFlZDU4ZjI0NzYwYTBhZDY0NTJkZjJiIl0=' /> <input type='hidden' class='gform_hidden' name='gform_target_page_number_186' id='gform_target_page_number_186' value='0' /> <input type='hidden' class='gform_hidden' name='gform_source_page_number_186' id='gform_source_page_number_186' value='1' /> <input type='hidden' name='gform_field_values' value='' /> </div> </form> </div><script type='text/javascript'> jQuery(document).bind('gform_post_render', function(event, formId, currentPage){if(formId == 186) {if(typeof Placeholders != 'undefined'){ Placeholders.enable(); }} } );jQuery(document).bind('gform_post_conditional_logic', function(event, formId, fields, isInit){} );</script><script type='text/javascript'> jQuery(document).ready(function(){jQuery(document).trigger('gform_post_render', [186, 1]) } ); </script>