Waarom kernenergie niet de oplossing is | Natuur & Milieu

Waarom kernenergie niet de oplossing is

Sommige mensen kijken naar kernenergie als het antwoord op de eindige energiebronnen olie, kool en gas. Onze collega Peter legt uit waarom kernenergie niet het antwoord is.

Om met de deur in huis te vallen: Nee, kernenergie is niet de CO2 -neutrale energiebron van de toekomst. Toen in de jaren ‘50 kernenergie geschikt werd gemaakt voor de energievoorziening werd gedacht dat dit het energieprobleem voor altijd zou oplossen. Bijna onbeperkte hoeveelheden energie zouden beschikbaar zijn tegen lage kosten. De risico’s waren bekend, maar werden aanvaardbaar geacht. Toentertijd waren er ook nog geen andere rendabele alternatieven voor olie, kolen en gas als energiebron. Hieronder gaan we in op de meest gehoorde misverstanden over kernenergie.

Kosten kernenergie versus natuurlijke energiebronnen

Kernenergie is helemaal niet zo goedkoop als vaak gedacht wordt. De ruwe productiekosten van een kWh met kernenergie zijn laag, twee tot drie cent per kWh, maar daar zijn kosten van de centrale en de opslag van het radioactieve afval niet in meegenomen. Daarnaast zijn aantoonbaar duurzame alternatieven zoals wind en zon tegenwoordig ook geschikt om aan de energievraag te voldoen en worden ze steeds kostenefficiënter. Vroeger leverden windmolens nog niet zoveel op en waren ze relatief duur in onderhoud.

Tegenwoordig kost een door een windmolen geproduceerde kiloWattuur (kWh) nog maar 4 tot 14 cent per kWh. In deze kosten zijn de investering en het onderhoud meegenomen. Ter vergelijking; een kWh uit een kolencentrale kost ongeveer 4,5 tot 10 cent, echter in deze kosten zijn alle gevolgen voor het klimaat en de volksgezondheid niet meegenomen.

Als je bij de ruwe kernenergiekosten de kosten voor het bouwen en het onderhoud van een centrale, de opslag van het radioactieve afval en de ontmanteling van de centrale aan het einde van zijn leven worden meegenomen, kost een kWh tussen 9,5 en 14 cent. Gemiddeld duurder dus dan windenergie en zal dus meer subsidie nodig hebben.

Kerncentrale_doel

Kernreact Doel. Foto CC-BY: Woodwalker

Risico’s: kerncentrales Doel

Het grootste nadeel van kernenergie is echter het grote risico dat kleeft aan het gebruik van deze energiebron. Tsjernobyl en meer recent Fukushima laten zien hoe verschrikkelijk mis het kan gaan. Het is geen wonder dat de reactorscheurtjes van de Belgische centrales in Doel zoveel maatschappelijke ophef veroorzaken. Een ongeluk zoals in Tsjernobyl en Fukushima zou er toe leiden dat in een straal van minimaal 30 km alles voor minimaal 20 jaar ontruimd moet worden. Binnen deze straal liggen onder andere Bergen op Zoom en Roosendaal.

WISE maakte een kaart waarin de zogeheten fall-out van Tsjernobyl op de situatie in België toegepast werd. Fall-out is de benaming van radioactieve neerslag. Deze wordt bij een kernbom of een ramp bij een kernreactor geregistreerd op de plek van de situatie, maar door windverspreiding ook vaak op plekken op enige afstand. Dit zou betekenen dat niet alleen zuidelijk Nederland, maar ook grote delen van de rest van Nederland de gevolgen van een ramp in Doel zouden kunnen treffen. Uiteraard is de verspreiding van de fall-out afhankelijk van omgevings- en weersfactoren, maar als het eenzelfde verloop zou kennen als in Tsjernobyl, zou het er voor Nederland ongeveer zo uitzien:

 

Kernramp Doel

Bron: Wise

 

Voldoende Uranium?

Voorstanders van kernenergie stellen vaak dat er voor honderden jaren uranium, de brandstof voor kerncentrales, beschikbaar is. Dit is echter niet waar. De huidige wereldvoorraad uranium volstaat nog voor 86 jaar, indien we op het huidige tempo doorgaan met verbruiken. Bij een verdubbeling van het aandeel kernenergie is over 43 jaar de uranium voorraad al uitgeput; dit is binnen de levensduur van een centrale. Er zijn dan nog wel andere bronnen van uranium beschikbaar, maar om daar uranium te winnen kost meer energie en is dus duurde; je kan het vergelijken met de teerzandvelden voor olieproductie. Omdat de winning van uranium dan duurder is zullen de kosten van kernenergie dus ook nog verder stijgen.

Thorium

Tegenwoordig gaan er een aantal stemmen op om nieuwe kerncentrales te bouwen. Vaak gaat het hier om thoriumcentrales, ook wel bekend als gesmolten zout reactoren. Thoriumcentrales zouden alle voordelen van kernenergie hebben en veel minder nadelen. Zo zou er nauwelijks nog radioactief afval geproduceerd worden en zou een thoriumcentrale inherent veilig zijn. Recent is in de Nederlandse centrale in Petten begonnen met het testen van zouten die benodigd zijn voor een dergelijke reactor. Geschat wordt echter dat de ontwikkeling van een dergelijke centrale nog wel 20 jaar duurt en vele miljarden zal kosten. Tot die tijd wordt er geen kWh geproduceerd. In de tussentijd ontwikkelen aantoonbaar duurzame technieken zoals wind en zon zich ook door. Een thoriumcentrale zal dus nooit concurrerend worden. Om deze en andere redenen spreken ook hoogleraren zich uit tegen thoriumreactoren.

Nee, kernenergie gaat geen grote rol spelen in de Nederlandse energievoorziening van de toekomst. Het kost teveel, het duurt te lang om te ontwikkelen, de brandstof raakt op, en bovenal draagt het een gigantisch milieurisico in zich. Het is tijd om hier de knoop door te hakken en ons te richten op werkelijk duurzame energiebronnen in combinatie met opslag en slimme netten. Alle benodigde technologie is al beschikbaar en betaalbaar; Nederland is perfect gepositioneerd voor snelle en grootschalige toepassing. Nu is het tijd om te handelen!

Blog door: Peter de Jong, projectleider energie

Peter-de Jong_200x200

 

Bronnen:
Frauenhofer, Levelised cost of electricity renewable energy technologies (2018)
Department for business, energy & i
ndustrial strategy, electricity generation costs (2016)
WiseNederland.nl
Wikimedia.nl

 

  • sponsor
  • sponsor
  • sponsor