Gaan we rekeningrijden in 2025? | Natuur & Milieu

Gaan we rekeningrijden in 2025?

Rekeningrijden: bij veel mensen gaan van het woord alleen al hun haren rechtovereind staan. Een gevoelig onderwerp dus, maar tegelijkertijd een maatregel die veel impact kan hebben voor de omslag naar toekomstbestendig vervoer. Bij Natuur & Milieu maken wij ons er daarom hard voor dat deze maatregel er komt. Inmiddels heeft de Staatssecretaris in overleg over het Klimaatakkoord toegezegd dat er een heffing komt in 2025. Dat is een hele stap. Voor de industrie komt er een milde CO2-heffing, voor vrachtverkeer komt er een vrachtwagenheffing. Maar waarom zijn we dan zo terughoudend met kilometerheffing voor personenauto’s? We leggen je graag meer uit over het ‘r-woord’.

Wat is rekeningrijden?

Als we in Nederland gaan rekeningrijden, dan betekent dat een omslag van ons belastingsysteem voor mobiliteit. Dat klinkt ingewikkeld, maar het werkt als volgt: nu heffen we vooral belasting op de aanschaf en het bezit van een auto (BPM en wegenbelasting). Voor het gebruik betaal je enkel via accijns op brandstof. Bij rekeningrijden wordt dat anders. Daarbij wordt het gebruik belast: hoe meer kilometers je maakt met de auto, hoe meer je betaalt. Eigenlijk is het heel vergelijkbaar met treinreizen: een retourtje Utrecht-Gouda is goedkoper dan een retourtje Utrecht-Maastricht.

Waarom is rekeningrijden zo’n gevoelig onderwerp?

Het eerste gevoel dat bij autobezitters opkomt, is: ‘We gaan meer betalen’, en daar wordt niemand echt blij van. Toch hoeft dit helemaal niet zo te zijn. Bij de juiste vorm, gaan we niet méér, maar simpelweg anders betalen. Ook vinden veel mensen het idee van rekeningrijden oneerlijk, omdat ze meer moeten betalen als ze veel autorijden. In vergelijking met het huidige systeem is dat eigenlijk niet eens oneerlijker. Nu betalen mensen die hun auto helemaal niet gebruiken immers ook wegenbelasting.

Daarnaast is rekeningrijden vooral een gevoelig onderwerp in de politiek. Neelie Kroes was in de jaren 80 de eerste minister die dit woord in de mond durfde te nemen. In de jaren erna is het onderwerp nog vaak ter sprake gekomen, maar discussies werden vaak snel weer de kop ingedrukt. Door een ander belastingsysteem, veranderen immers de inkomsten van de overheid. Hoe betalen we straks het onderhoud aan de wegen zonder wegenbelasting? En wat als auto’s straks qua bezit heel goedkoop worden? Of niemand meer fossiele brandstoffen tankt en dus geen accijns betaalt? Dat leidt tot zorgen. Toch heeft de Staatssecretaris in een recent overleg met de Tweede Kamer over het Klimaatakkoord eindelijk toegezegd dat er een vorm van rekeningrijden wordt toegepast vanaf 2025.

Waarom vinden wij rekeningrijden een goed idee?

De toezegging van de staatssecretaris stemt ons positief. We moeten immers toe naar toekomstbestending vervoer, want de huidige situatie is niet houdbaar. Niet voor de wegen (die slibben dicht, aldus de ANWB), niet voor het klimaat en niet voor onze gezondheid. Er is nu veel luchtvervuiling door de uitstoot van broeikasgassen en fijnstof, dat heeft invloed op onze natuur, de opwarming van de aarde en de volksgezondheid. Ons doel is daarom: minder (vervuilende) auto’s op de weg. Het is daarom bij personenauto’s net zoals bij de industrie: we moeten toe naar een systeem waarbij de vervuiler betaalt. Rekeningrijden biedt daarbij een uitkomst.

Hoeveel kost rekeningrijden?

Het is nog onduidelijk hoeveel rekeningrijden gaat kosten tot de overheid een beslissing heeft gemaakt. Maar zelfs een relatief lage financiële prikkel is een bewezen stimulans voor gedragsverandering. Goedkoper reizen ná de spits trekt veel reizigers over de streep, zo bleek ook bij het treinvervoer. Een lagere bijtelling stimuleert daarnaast met succes de vraag naar schonere voertuigen. Het duurt nog lang voordat we zijn afgestapt van fossiele brandstoffen en een heffing biedt een goede weg om geleidelijk afscheid te nemen van onze vervuilende diesel- en benzineauto’s.

Welke vorm van rekeningrijden komt er?

De overheid doet op dit moment dus onderzoek naar de meest passende vorm van rekeningrijden, de verkenning die is toegezegd in het Klimaatakkoord. De omslag naar een ander belastingsysteem met een kilometerheffing, kan namelijk op meerdere manieren plaatsvinden. Varianten die vaak genoemd worden zijn:

  • Vlaktaks: iedereen betaalt allemaal hetzelfde bedrag per kilometer.
  • Spitsheffing: reis je in de spits? Dan betaal je een (hogere) heffing.
  • Eco-taks: rijd je in een oude, zware en vervuilende auto? Dan betaal je een (hogere) heffing.

Voor welke vorm zet Natuur & Milieu zich in?

Bij Natuur & Milieu zetten wij ons in voor een zogeheten gedifferentieerde kilometerheffing die afhangt van: hoe vervuilend en hoe zwaar de auto is, hoe druk de wegen zijn waarop je rijdt en wanneer je rijdt.
Deze heffing combineert alle bovenstaande punten. Als de prijzen van de heffing goed gesteld zijn, kan de motorrijtuigenbelasting hier grotendeels in opgaan. In combinatie met de aanstaande energiebelasting blijft de overheid zo voorzien van inkomsten, ook wanneer niemand meer fossiele brandstof tankt. Daarnaast bieden we een enorme stimulans voor schonere en andere manieren van reizen: daar moeten we naartoe!

 

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws van Natuur & Milieu

Meld je aan voor onze nieuwsbrief of volg ons op Facebook, Twitter of Instagram.

  • sponsor
  • sponsor
  • sponsor
[gravityform id="186" title="false" description="false"]
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.