Europees beleid leidt niet tot duurzame landbouw | Natuur & Milieu

Europees beleid leidt niet tot duurzame landbouw

Eind oktober bereikten het Europees Parlement en de landbouwministers van de deelstaten een overeenkomst over het Europese landbouwbeleid (het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) of Common Agricultural policy (CAP)) en de verdeling van de bijbehorende subsidies. Dit beleid speelt een belangrijke rol als we naar een duurzamere landbouw toe willen, maar de uitwerking is helaas teleurstellend.

Wat is het GLB?

Het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid is het beleid van de Europese Unie. Wat er in de EU wordt besloten, lijkt misschien ver weg, maar dit beleid heeft veel invloed op hoe in Nederland de landbouw wordt ingericht. Het GLB moet namelijk garanderen dat er genoeg betaalbaar voedsel wordt geproduceerd voor alle inwoners van de EU én dat die productie op een duurzame manier gebeurt. Het beleid bepaalt hoe en onder welke voorwaarden subsidies voor boeren worden verdeeld. Bijna een derde van de begroting van de EU wordt hieraan besteed, jaarlijks zo’n 59 miljard euro. Boeren in heel Europa ontvangen hieruit een vast bedrag per hectare als aanvulling op hun inkomen (hectarevergoedingen). De voorwaarden die gelden voor de subsidies hebben dus direct invloed op hoe de agrarische sector in Nederland te werk gaat.

Kritiek op het GLB

In mei 2020 presenteerde de Europese Commissie de Farm to Fork-strategie als onderdeel van de Europese Green Deal, de aanpak van de Commissie om Europa in 2050 klimaatneutraal te maken. De strategie wordt vertaald naar wetten en regelgeving en was een grote stap in de goede richting van een duurzame Europese landbouw. Een eerste stap in de strategie is de invulling van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. Het stemde ons daarom hoopvol voor het beleid. Maar met de uitwerking van het GLB is aan de Farm to Fork-strategie geen gehoor gegeven. Het beleid was immers opgesteld door de vorige Europese Commissie (sinds december 2019 is er een nieuwe Commissie met groenere ambities). Een weinig duurzaam beleid was het resultaat, waar het Europees Parlement desondanks mee instemde.

Wat valt op aan het GLB?

Twee derde van de subsidies in het GLB is gereserveerd voor de zogeheten hectarevergoedingen, die alle Europese landbouwbedrijven kunnen krijgen als aanvulling op het eigen inkomen. De vergoeding wordt, zoals de naam het al zegt, gebaseerd op het aantal hectare van het bedrijf. Aan deze vergoedingen zijn wel vergroeningseisen verbonden, maar deze zijn ver afgezwakt dat ze weinig effectief zijn. De eisen leiden zo niet echt tot een duurzamer landbouwsysteem en herstel of behoud van biodiversiteit. Het is dus teleurstellend dat zo’n groot deel van het gereserveerde budget naar deze hectarevergoedingen gaat. Daarnaast gaat slechts een klein deel van de subsidies naar vooruitstrevende landbouwpraktijken met oog voor klimaat en biodiversiteit. Daarmee wordt de concurrentiepositie van grote, intensieve landbouwbedrijven versterkt. Het  nieuwe beleid zal dus niet leiden tot de systeemverandering die in de ambitieuze Farm to Fork-strategie wel naar voren kwam. Ook zijn belangrijke doelen uit de Farm to Fork-strategie niet opgenomen in het nieuwe GLB, zoals de doelen om in Europa in 2030 de helft minder pesticides te gebruiken en een groter marktaandeel te bemachtigen met de biologische landbouw.

Wat doet N&M voor duurzaam landbouwbeleid?

Natuur & Milieu is teleurgesteld in de uitwerking van het GLB. Er is niet voldaan aan de hoge verwachtingen die de Farm to Fork-strategie schepte en we vinden de weg die de Europese Unie hiermee inslaat onacceptabel. Met dit beleid halen we de klimaatdoelen van 2050 niet en wordt de biodiversiteit verder negatief beïnvloed. We stuurden daarom samen met andere natuur- en milieuorganisaties een dringende oproep aan eurocommissaris Frans Timmermans. Wij riepen hem op om zich hard te maken voor een landbouwbeleid dat wel in lijn ligt met de Europese Green Deal en de Farm to Fork-strategie. Het huidige GLB moet worden ingetrokken. Nieuw, groener beleid is hard nodig. Zo kunnen we de weg vrijmaken naar een duurzamere Europese en Nederlandse landbouw.

Wat kun jij doen?

De uitwerking van dit beleid heeft niet alleen invloed op ons milieu, maar heeft ook direct invloed op ons boodschappenmandje. Ambitieuzer landbouwbeleid zou het pesticidegebruik terugdringen, wat de producten beïnvloedt die wij kopen in de supermarkt. Ook zou het aanbod van biologische producten in de supermarkt stijgen en waarschijnlijk betaalbaarder worden. Een duurzamer menu zou dan voor iedereen binnen handbereik komen. Ben je het ook niet eens met het Europese landbouwbeleid? Laat dan ook van je horen door deze petitie te ondertekenen.

  • sponsor
  • sponsor
  • sponsor