Bestrijdingsmiddelen, hoe zit dat nu eigenlijk? | Natuur & Milieu

Bestrijdingsmiddelen, hoe zit dat nu eigenlijk?

Niet alleen wij houden van rode kool en appeltjes. Ook beestjes zien in groente en fruit een lekker hapje. In veel gewassen hebben boeren te maken met schimmels, ongedierte en onkruid. Dan worden bestrijdingsmiddelen ingezet om deze tegen te gaan. Maar hoe zit dat nu eigenlijk met bestrijdingsmiddelen: Hoe schadelijk zijn ze voor het milieu en zijn we niet beter af zonder?

Het gebruik van deze middelen is niet zonder gevolgen. Het kan leiden tot verontreinigingen in onze bodem, water en zelfs de lucht. Ook kunnen de middelen slecht zijn voor de biodiversiteit. Bestrijdingsmiddelen worden ingezet om af te komen van ziekten en plagen. Hierdoor kunnen de ‘beestjes’ zonder kwaad in de zin zoals bijen en andere bestuivers lijden onder de inzet van die middelen. Daar moeten we voor hoeden. Bij Natuur&Milieu hebben wij een duidelijk beeld van hoe iedereen, van teler en supermarkt tot overheid en consument daar samen aan kan werken.

Alle bestrijdingsmiddelen zijn even schadelijk, toch?

We kunnen niet alle bestrijdingsmiddelen over één kam scheren. De schadelijkheid hangt af van de giftigheid van een middel. Niet elk chemisch middel is heel schadelijk voor het milieu en ook biologische middelen kunnen soms behoorlijk milieuonvriendelijk zijn. Het is dus minder zwart-wit dan vaak wordt gedacht.

Kijken naar de optelsom van middelen

Om het nog iets ingewikkelder te maken worden verschillende middelen soms tegelijk of na elkaar gebruikt om een gewas gezond te houden. Het is daarom belangrijk om te kijken naar de optelsom van de negatieve effecten op het milieu van al die verschillende middelen samen. De combinaties die meer schade aanrichten aan flora en fauna, het ecosysteem uit balans brengen en grond- en oppervlaktewater verontreinigen willen we vermijden. Om goed te weten hoe schadelijk een combinatie van middelen kan zijn, werken we onder andere samen met Wageningen Universiteit en meer dan tien land- en tuinbouworganisaties om het effect van gewasbescherming meetbaar te maken. Door het effect ervan te meten kan iedereen (van teler tot supermarkt) beter aansturen op milieuvriendelijk telen.

Op zoek naar een oplossing voor schadelijke middelen

De meest schadelijk – toch vaak chemische – middelen moeten we eigenlijk niet, of in ieder geval zo min mogelijk, gebruiken. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, maar het kan wel! Telers kunnen op een andere manier hun gewassen gezond houden, bijvoorbeeld met weerbare planten, natuurlijke bestrijders of minder schadelijke middelen. Nu is het landbouwsysteem helaas nog niet zo ingericht dat een teler altijd de milieuvriendelijkste opties kan kiezen. Boeren moeten weten hoe het anders kan en de alternatieven moeten ook beschikbaar zijn. Ook moet het natuurlijk financieel uitkomen. Samen met Albert Heijn en hun telers hebben we afgelopen jaren gekeken hoe we groente en fruit kunnen verbouwen, met zo min mogelijk schadelijke middelen. Zo hebben we gevonden dat bij aardbei, bladselderij, broccoli en (cherry-)tomaat de meest schadelijke stoffen helemaal niet nodig zijn. Meer van dit soort voorbeelden zijn nodig om telers te ondersteunen met een alternatieve aanpak. 

Wat gebeurt er in de sierteelt en bij gemeentes?

Niet alleen telers van voedselgewassen kunnen betere keuzes maken met minder of andere bestrijdingsmiddelen. In de sierteelt (bloemen, kamerplanten) is er een hele wereld te winnen om minder middelen te gebruiken. Bij de teelt van lelies wordt er bijvoorbeeld de grootste hoeveelheid middelen per hectare gebruikt. We zien in Noord-Holland dat koplopers succesvol de overstap maken naar een bloembollenteelt die samen gaat met veel biodiversiteit. Bij-vriendelijke gemeentes zetten zich in voor een beleid waar bijen een nestplek hebben, voldoende nectar kunnen vinden en beschermd zijn tegen schadelijke bestrijdingsmiddelen. Sinds 2017 is het gebruik van bestrijdingsmiddelen door gemeentes niet meer toegestaan. Dat heeft geresulteerd in een drastische daling van het gebruik van middelen in de openbare ruimte. Zij laten zien dat met alternatieven zoals handmatig en met gasbranders het mogelijk is om onkruid, schimmels en ongedierte in toom te kunnen houden.

Wat kan jij doen?

Bang zijn dat je straks ziek wordt van bestrijdingsmiddelen op je eten, hoeft niet. De regels en het toezicht over ‘residuen op voedsel’ zijn streng. Wel kan je als consument zorgen dat er meer vraag komt naar onbespoten producten. Houd er dan wel rekening mee dat er af en toe een onschadelijk gaatje in je appel zou kunnen zitten of de bladeren van de bloemkool niet meer zo mooi zijn. Wat kies jij als je voor het schap staat: de milieuvriendelijke variant of de spotless beauty?

In je eigen tuin kun je het gebruik van bestrijdingsmiddelen zoveel mogelijk verkleinen. Je kan andere middelen gebruiken om de plantjes overeind te houden. En wist je dat je ook in het tuincentra of in de bloemenwinkel om onbespoten (bijvoorbeeld biologische) planten en bloemen kan vragen? Dan loop je niet het risico om chemische middelen je tuin in te halen en zo wordt je tuin meteen bij-vriendelijker. Als de vraag hiernaar groeit, geven we een duidelijk signaal af. Meer weten wat je in jouw tuin kunt doen voor bijen en andere belangrijke bestuivers? Kijk op nederlandzoemt.nl voor meer tips voor een bijvriendelijke tuin!

  • sponsor
  • sponsor
  • sponsor
[gravityform id="186" title="false" description="false"]
<div class='gf_browser_unknown gform_wrapper' id='gform_wrapper_186' ><div id='gf_186' class='gform_anchor' tabindex='-1'></div><form method='post' enctype='multipart/form-data' id='gform_186' action='/blog/bestrijdingsmiddelen-hoe-zit-dat-nu-eigenlijk/#gf_186' data-abide > <div class='gform_body'><ul id='gform_fields_186' class='gform_fields top_label form_sublabel_below description_below'><li id='field_186_1' class='gfield gfield_contains_required field_sublabel_below field_description_below gfield_visibility_visible' ><label class='gfield_label' for='input_186_1' ><span class='gfield_required'>*</span></label><div class='ginput_container ginput_container_email'> <input name='input_1' id='input_186_1' required type='email' value='' class='medium' placeholder='voorbeeld@emailadres.nl' aria-required="true" aria-invalid="false" /> </div></li><li id='field_186_2' class='gfield gform_validation_container field_sublabel_below field_description_below gfield_visibility_visible' ><label class='gfield_label' for='input_186_2' >Name</label><div class='ginput_container'><input name='input_2' id='input_186_2' type='text' value='' autocomplete='off'/></div><div class='gfield_description' id='gfield_description__2'>Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.</div></li> </ul></div> <div class='gform_footer top_label'> <input type='submit' id='gform_submit_button_186' class='gform_button button' value='Aanmelden' onclick='if(window["gf_submitting_186"]){return false;} if( !jQuery("#gform_186")[0].checkValidity || jQuery("#gform_186")[0].checkValidity()){window["gf_submitting_186"]=true;} ' onkeypress='if( event.keyCode == 13 ){ if(window["gf_submitting_186"]){return false;} if( !jQuery("#gform_186")[0].checkValidity || jQuery("#gform_186")[0].checkValidity()){window["gf_submitting_186"]=true;} jQuery("#gform_186").trigger("submit",[true]); }' /> <input type='hidden' class='gform_hidden' name='is_submit_186' value='1' /> <input type='hidden' class='gform_hidden' name='gform_submit' value='186' /> <input type='hidden' class='gform_hidden' name='gform_unique_id' value='' /> <input type='hidden' class='gform_hidden' name='state_186' value='WyJbXSIsIjUzYTVmOWI1MGFlZDU4ZjI0NzYwYTBhZDY0NTJkZjJiIl0=' /> <input type='hidden' class='gform_hidden' name='gform_target_page_number_186' id='gform_target_page_number_186' value='0' /> <input type='hidden' class='gform_hidden' name='gform_source_page_number_186' id='gform_source_page_number_186' value='1' /> <input type='hidden' name='gform_field_values' value='' /> </div> </form> </div><script type='text/javascript'> jQuery(document).bind('gform_post_render', function(event, formId, currentPage){if(formId == 186) {if(typeof Placeholders != 'undefined'){ Placeholders.enable(); }} } );jQuery(document).bind('gform_post_conditional_logic', function(event, formId, fields, isInit){} );</script><script type='text/javascript'> jQuery(document).ready(function(){jQuery(document).trigger('gform_post_render', [186, 1]) } ); </script>