Kilometerprijs: je betaalt wat je rijdt

11 juni 2009  -  De kilometerprijs is een heffing die je als automobilist betaalt per gereden kilometer. Deze heffing vervangt op termijn alle andere autobelastingen. Je betaalt dus wat je rijdt. De planning is dat de kilometerprijs vanaf 2012 stapsgewijs wordt ingevoerd. Eerst voor het vrachtverkeer, dan voor het personenverkeer.

De kilometerprijs is afhankelijk van hoe schoon en zuinig je auto is en hoeveel je rijdt. Daarnaast betaal je in de spits of op drukke wegen mogelijk extra. Een kastje in je auto houdt de informatie over het aantal gereden kilometers bij; op basis van deze informatie ontvang je een rekening.

De overheid wil met de kilometerprijs dat automobilisten (ook buitenlandse automobilisten die hier rijden) bewuster gebruik gaan maken van de auto. De verwachting is dat er minder gereden gaat worden. Dat is goed voor het milieu en vergroot de bereikbaarheid. Ook is het eerlijker: je betaalt niet voor het bezit van een auto, maar voor het gebruik.

Omdat het rijden in een zuinige en schone auto ook nog eens goedkoper wordt, draagt de kilometerprijs bij aan een schonere leefomgeving. De kilometerprijs geldt voor bijna alle gemotoriseerde weggebruikers op meer dan twee wielen. Meer informatie staat op de site van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat.

Natuur en Milieu is dan ook voorstander van de invoering van kilometerprijs. Om helemaal ja te zeggen tegen de kilometerprijs moet de kilometerprijs wel aan de volgende punten voldoen:

Milieu

• De milieu-effecten van de kilometerprijs moeten positiever zijn dan de milieu-effecten van de huidige autobelastingen.
• De kilometerprijs mag niet leiden tot gemiddeld meer milieuvervuilende auto’s.
• Samen met de kilometerprijs moeten ook op grote schaal voldoende alternatieven voor het autogebruik worden ontwikkeld. Denk daarbij aan de infrastructuur en voorzieningen voor het openbaar vervoer, fietsers en thuiswerkers.

Tarieven

• De hoogte van de kilometerprijs is, voor zover mogelijk, afhankelijk van de CO2-uitstoot en hoeveelheid luchtverontreiniging van de auto; de vervuiler betaalt.
• Het nieuwe systeem van kilometerprijzen zal gelden voor alle soorten verkeer: vrachtwagens, bestelauto’s en personenauto’s. Dit moet een eerlijk en overzichtelijk systeem zijn. Als de kilometerprijs voor een zuinige personenauto hoger is dan van een vervuilende vrachtwagen, dan klopt dat niet.
• De tarieven van de kilometerprijs komen overeen met de maatschappelijke kosten die deze wagens veroorzaken voor infrastructuur, milieu en filevorming. Voor de personenauto’s is dit momenteel redelijk in evenwicht. Voor de bestel- en vrachtauto’s is dit niet in evenwicht; zij betalen nog veel te weinig.

Spitstarief

• Het spitstarief wordt ingezet om files op te lossen. Extra wegaanleg en wegverbreding is dan niet altijd meer noodzakelijk. De kilometerprijs is dus een middel om de bereikbaarheid te verbeteren. De hoogte van het tarief wordt bepaald op basis van de afweging wat voor de belastingbetaler het meest voordelig is: het spitstarief of de kosten van extra wegaanleg of openbaar vervoer.
• Het spitstarief mag geen milieu- en veiligheidsproblemen verschuiven naar de provinciale en gemeentelijke wegen.

Kosten en opbrengsten

• De opbrengsten van de kilometerprijs gaan naar het Infrastructuurfonds. Dat geld gebruikt de overheid voor het onderhoud en de aanleg van auto-, fiets-, spoor- en vaarwegen.
• De kilometerprijs mag mobiliteit niet goedkoper maken, want dat zou leiden tot meer autorijden en milieuschade. Al het geld dat nu binnenkomt via bestaande autobelastingen moet dus onderdeel worden van de kilometerprijs: de motorrijtuigenbelasting (inclusief de provinciale opcenten en het wettelijk maximaal mogelijke deel voor vrachtwagens), de BPM (aanschafbelasting van personenauto's) en het Eurovignet voor vrachtwagens.
  De omvang van de provinciale opcenten moeten onderdeel zijn van de kilometerprijs (ruim 1/7 van het totaal) omdat die nu ook sturing geven aan mobiliteit. Dit neemt niet weg dat provincies ook een eigen belastingbron zouden kunnen krijgen, als daarvoor elders aan een gelijke belastingverlaging zou worden gerealiseerd. De kilometerprijs wordt maatschappelijk lastenneutraal ingevoerd.
• In de periode voor de introductie van de kilometerprijs kunnen de autobelastingen nog veranderen om overheidsbeleid uit te voeren. Na invoering kan de kilometerprijs eveneens veranderen als overheidsbeleid dit vraagt. In het Platform Nouwen en  het Kabinet zijn alleen afspraken gemaakt over een lastenneutrale omzetting van vaste belastingen naar de kilometerprijs.

Publicatiedatum: 11-06-2009