Tien vragen over Europa en het milieu.

terug

De Europese verkiezingen staan voor de deur. Maar wat betekent het Europese parlement eigenlijk voor de natuur en het milieu? En op wie moet u stemmen?

1. Waarom zou ik als milieubewuste Nederlander moeten stemmen voor Europa?
2. Waarom bemoeit de EU zich met het milieu?
3. Hoeveel invloed heeft een Nederlandse Europarlementariër?
4. Het Europees Parlement heeft toch weinig te zeggen?
5. Welk effect hebben Brusselse regels op het dagelijks leven?
6. Neemt Den Haag Brussel serieus?
7. Wat staat de komende tijd op de Europese agenda?
8. Wat doet Natuur en Milieu aan Europa?
9. Wat is de Groene Kieswijzer?
10. Op wie moet ik stemmen?

1. Waarom zou ik als milieubewuste Nederlander moeten stemmen voor Europa?
Bijvoorbeeld omdat u zo invloed kunt uitoefenen op het Nederlandse milieubeleid. Bijna alle milieuregelgeving in ons land komt uit Brussel. Het Europees Parlement heeft een beslissende stem bij het tot stand komen van nieuwe milieuwetten en -regels. En milieu beslaat een relatief groot deel van het werk in het Europees Parlement.

top

2. Waarom bemoeit de EU zich met het milieu?
De EU streeft naar één Europese markt met voor alle producten en bedrijven zoveel mogelijk dezelfde (milieu)regels. Dit om oneerlijke concurrentie te voorkomen en consumenten te beschermen. Omdat milieuvervuiling niet bij de grens stopt, is het bovendien effectiever om bijvoorbeeld luchtvervuiling in Europees verband aan te pakken. Tenslotte is het voor wereldwijde milieuproblemen belangrijk om als EU samen op te trekken. EU-standpunten leggen gewicht in de schaal bij internationale onderhandelingen, over het klimaat of de bescherming van bedreigde soorten.

top

3. Hoeveel invloed heeft een Nederlandse Europarlementariër?
Nederland mag 25 van de 736 zetels in het Europees Parlement bezetten. Weinig? Een goede parlementariër kan veel doen. Zo kan iemand met hart voor het milieu en kennis van zaken zitting nemen in de milieucommissie van het parlement. Daarin worden alle milieuvoorstellen voorbesproken. Als deze parlementariër nog rapporteur wordt voor een nieuw wetsvoorstel, heeft hij helemaal een belangrijke rol: het formuleren van de standpunten en amendementen van het parlement. Op deze manier kan een bekwaam parlementslid een nieuw wetsvoorstel op een voor het milieu gunstige manier door het parlement loodsen. Daarnaast is het belangrijk dat milieubewuste parlementariërs lid worden van de commissies voor transport, energie, industrie of landbouw. Deze sectoren zijn eveneens van grote invloed op de natuur en het milieu.

top

4. Het Europees Parlement heeft toch weinig te zeggen?
Het Europees Parlement heeft de afgelopen decennia bij steeds meer onderwerpen medebeslissingsrecht gekregen. Dat betekent dat de nationale ministers (“de Raad”) het over nieuwe wetten eens moeten zien te worden met het Europees Parlement. Dit geldt al heel lang voor alle milieuwetgeving. Voor natuur- en milieubescherming wil het parlement vaak verder gaan dan de Raad. Er moet dan een compromis worden gevonden. Voor het landbouwbeleid heeft het parlement overigens nu nog geen medebeslissingsrecht. Dat verandert als het verdrag van Lissabon ingaat.

top

5. Welk effect hebben Brusselse regels op het dagelijks leven?
Ongelooflijk veel consumentenzaken zijn al Europees geregeld. Denk aan lagere telefoontarieven, verplichte aanduidingen op levensmiddelen, Europees betalingsverkeer, verbieden van bepaalde giftige stoffen in speelgoed en cosmetica, regels voor resten van pesticiden in voeding, normen voor uitlaatgassen van voertuigen, eisen aan de luchtkwaliteit en natuurlijk het rookverbod. Op apparaten als koelkasten vermeldt een Europees label hoeveel energie ze verbruiken. Verder zijn er veel regels voor onze directe leefomgeving. Zo moeten alle lidstaten hun natuurgebieden en zeldzame soorten goed beschermen en zorgen voor een goede kwaliteit van oppervlaktewater en grondwater.

top

6. Neemt Den Haag Brussel serieus?
Den Haag moet Brussel in ieder geval serieus nemen in de uitvoering van eenmaal aangenomen EU-regelgeving. Bij nalatigheid komen er waarschuwingen, Europese rechters en in het uiterste geval boetes aan te pas. Soms is er discussie over de interpretatie van Europese wetgeving en moet het Europese Hof uitsluitsel geven. Als landen Europese regels strenger of juist soepeler willen toepassen wordt dat soms tot aan het Europese Hof uitgevochten. Zo besloot het Europese Hof eind vorig jaar dat Nederland strengere eisen mag stellen aan roetfilters voor dieselauto's dan Europese regels voorschrijven.

top

7. Wat staat de komende tijd op de Europese agenda?
Tijdens de Europese verkiezingen ligt alles stil, maar vanaf half juli gaat het nieuwe parlement aan het werk. De Europese agenda is enorm. Maar de allerbelangrijkste onderwerpen zijn: het opstellen van een goed klimaatverdrag in 2009, het aanscherpen van zuinigheidseisen aan elektrische apparaten, het aanpakken van de luchtvervuiling en de uitstoot van CO2 door het verkeer, de aanleg van een slim Europees stroomnet dat ook een grote hoeveelheid zon- en windenergie aan kan, het stoppen van de achteruitgang van de biodiversiteit in Europa en de rest van de wereld, de hervorming van het landbouwbeleid en de hervorming van het hele EU-budget.

top

8. Wat doet Natuur en Milieu aan Europa?
Veel van het werk van Natuur en Milieu heeft raakvlakken met Europees beleid. Dus soms is het effectief om in de EU te lobbyen voor betere wetgeving.Bijvoorbeeld tegen pesticiden, voor schone lucht, schone auto’s of strengere normen voor elektrische apparaten.
Wat niet betekent dat Den Haag wordt overgeslagen, want het is ook belangrijk dat de inbreng van Nederlandse regering in Brussel spoort met wat milieuorganisaties voorstellen. In Brussel werkt Natuur en Milieu actief samen met organisaties uit andere lidstaten, onder andere via het European Environmental Bureau (EEB). Daarnaast zijn er Europese koepelorganisaties speciaal voor klimaat, verkeer of pesticiden. De Europese koepelorganisaties trekken regelmatig samen op en noemen zich dan ‘The Green Ten”.

top

9. Wat is de Groene Kieswijzer?
Voor de komende Europese verkiezingen op 4 juni lanceert Natuur en Milieu de website www.groenekieswijzer.nl. Hier kunnen kiezers een test doen om te zien welke partij het meest overeenstemt met hun opvattingen over natuur en milieu. Verder is daar en op de site www.natuurenmilieu.nl veel informatie te vinden over belangrijke milieuthema’s, de partijen en hun kandidaten.

top

10. Op wie moet ik stemmen?
Dat mag u helemaal zelf weten. Natuur en Milieu geeft geen stemadvies. Uiteraard kunt u kijken op de Groene Kieswijzer (zie vraag 9) of op www.stemwijzer.nl. Maar partijen doen niet altijd wat ze beloven. U kunt daarom kijken hoe ze in het verleden hebben gestemd op www.brusselstemt.nl. Vergelijk ook hoe de kandidaten zich presenteren: weten de lijsttrekkers of andere hooggeplaatste kandidaten iets van milieu? Bedenk verder dat meestal slechts enkele kandidaten, hoog op de lijst, een goede kans maken. Vergeleken met de Tweede Kamer gaat het om zes maal minder zetels. Tenslotte opereert vrijwel elke nationale partij binnen een grotere Europese fractie. Hoewel er geen bindende fractiediscipline is binnen zo’n fractie geeft dat wel iets aan over de omgeving waarbinnen een partij opereert. Dit is misschien soms anders dan u zou verwachten. Zo zitten D66 en de VVD samen in een liberale fractie en vormt het CDA een fractie met onder meer de aanhangers van Berlusconi ...

top

 

terug